Sâm Ngọc Linh là dược liệu quý hiếm, được nhiều người săn đón trên thị trường. Bên cạnh các cây sâm trong tự nhiên, nếu muốn đáp ứng được số lượng cầu sâm trên thị trường, thì phải trồng sâm. Quá trình trồng sâm rất khó khăn. Ngoài việc phải trồng đúng kỹ thuật thì cần phải phòng chống bệnh hại trên sâm Ngọc Linh.
Tình hình bệnh hại trên sâm Ngọc Linh
Bệnh hại sâm Ngọc Linh đã xuất hiện tại các điểm trồng sâm ở Nam Trà My (Quảng Nam), Tu Mơ Rông, Kon Plông (Kon Tum), Lạc Dương (Lâm Đồng), Tam Đảo (Vĩnh Phúc), Sa Pa (Lào Cai).

Từ năm 2013 đến 2015, phát hiện 4 loại bệnh chính trên cây sâm Ngọc Linh gồm 2 bệnh trên lá là bệnh gỉ sắt, đốm vòng và 2 loại bệnh liên quan đến cây là chết cây con và héo rũ. Nấm gây ra ba rối loạn này (Bảng 2). Bệnh gỉ sắt (Puccinia sp.) Và chết cây con (Rhizoctonia solani) đặc biệt phổ biến ở Nam Trà My, Kon Plông và Lạc Dương. Bệnh chết cây con là vấn đề phổ biến nhất ở Tam Đảo, sau đó là bệnh gỉ sắt và đốm vòng (Alternaria Alternata). Bệnh chết cây con, bệnh gỉ sắt và đốm vòng phổ biến ở Sa Pa và Tu Mơ Rông.
Bệnh gỉ sắt trên sâm Ngọc Linh
Nguyên nhân
– Nấm Puccinia sp. gây bệnh gỉ sắt trên cây Sâm Ngọc Linh. Đây là một chủng nấm gây bệnh gỉ sắt trên nhiều loài cây rễ củ khác như ngô, lạc,…
– Nấm mạnh trong điều kiện ẩm ướt và có thể được tìm thấy trong tàn tích của những cây già bị bệnh.

Triệu chứng
– Các triệu chứng ban đầu của bệnh bao gồm các chấm vàng nhạt đến vàng rực phân bố trên phiến lá. Bên trong gồm chất phấn màu vàng có màu vàng rực khi còn non và sẫm lại khi trưởng thành tạo ra các u nhô cao làm cho biểu bì lá bị vỡ.
– Vào cuối giai đoạn phát triển, vết bệnh lây lan nhanh chóng, bao phủ các lá và cuối cùng là phá hủy chúng.
Đặc điểm gây hại
– Bệnh gỉ sắt tấn công sâm Ngọc Linh vào tháng 5 và nặng nhất vào tháng 9-10. Bệnh này làm chết cây sâm trưởng thành từ ba năm tuổi trở lên.
– Bệnh gỉ sắt gây hại Sâm Ngọc Linh xuất hiện vào đầu mùa mưa. Bệnh ảnh hưởng không nhỏ đến sự sinh trưởng và phát triển của cây, nếu nặng có thể làm chết cây.
Thuốc trị
Nếu bạn đang tìm kiếm một loại thuốc chữa bệnh gỉ sắt cho Sâm Ngọc Linh, hãy tham khảo sản phẩm AT Vaccino CAN, có thành phần là Chaetomium spp. và Trichoderma spp. Loại thuốc này có công dụng nhằm bảo vệ Sâm Ngọc Linh chống lại các loại nấm gây bệnh.
Bệnh đốm vòng trên sâm Ngọc Linh
Nguyên nhân
– Nấm Alternaria Alternata gây bệnh đốm vòng trên sâm Ngọc Linh. Loại nấm này là một loại nấm bất toàn thuộc bộ Moniliales. Nấm đốm vòng là một loại nấm bán ký sinh lây nhiễm cho cây qua vết thương do côn trùng gây ra.
– Nấm tồn tại dạng sợi nấm và bào tử mô phân sinh. Bào tử nấm phân tán trong quá trình chăm sóc nhờ gió, mưa, nước tưới, côn trùng, dụng cụ và con người.

Triệu chứng
– Ban đầu, bệnh sẽ xuất hiện các đốm nhỏ màu vàng giống như kim châm.
– Dần dần các đốm này phát triển thành các vết bệnh hình tròn có quầng màu vàng.
Đặc điểm gây hại
– Bệnh nặng làm rách lá, cản trở sự phát triển của cây.
– Từ tháng 3 đến tháng 5, bệnh gây hại mạnh nhất là từ tháng 3 đến tháng 5.
– Loại bệnh này thường gặp ở sâm Ngọc Linh 1-3 năm tuổi và ít gặp ở sâm 4 năm tuổi trở lên.
– Bệnh phát triển mạnh ở những nơi ẩm ướt, có nhiều mưa và nhiệt độ khoảng 25 độ C.
– Bệnh sẽ phát triển mạnh hơn ở những vị trí trũng thấp, nước đọng và mật độ cây cối rậm rạp.
Thuốc trị
– Với Vaccino CAN, có chứa Chaetomium spp. và Trichoderma spp., là những loại nấm vi sinh hữu ích hỗ trợ tiêu diệt và ức chế nấm gây hại trên sâm Ngọc Linh sẽ giúp trị các bệnh trên sâm Ngọc Linh.
– Ngoài công dụng chữa bệnh, loại chế phẩm sinh học này còn có tác dụng tránh các bệnh do nấm nguy hiểm gây ra vô cùng tốt.
Bệnh chết rạp cây con sâm Ngọc Linh
Nguyên nhân
– Phytophthora sp. và nấm Rhizoctonia Solani gây chết rạp cây con ở sâm Ngọc Linh.
– Bệnh vàng lá thối rễ trên cây sâm Ngọc Linh và bệnh lở cổ rễ cây sâm Ngọc Linh tương tự do chủng nấm Rhizoctonia.spp gây ra.

Triệu chứng
– Vết bệnh hoại tử đầu tiên có thể xuất hiện trên lá hoặc thân, sau đó lan rộng ra tất cả các bộ phận của cây trên mặt đất.
– Các triệu chứng bệnh cũng có thể xuất hiện giữa thân và thân gần củ.
– Thân cây bị gãy và gấp lại do các lá chét.
– Mô lá bị vàng và thân bị xì đi làm cho cây chết sớm.
– Phần rễ và củ dưới đất vẫn còn nguyên vẹn.
Đặc điểm gây hại
– Bệnh phá hại mạnh nhất ở giai đoạn cây con và có thể xuất hiện trên những cây sâm được 3 – 4 năm tuổi.
– Bệnh thường xảy ra và gây hại nặng nhất từ tháng 4 đến tháng 8.
Thuốc trị
Một trong những dòng thuốc đặc trị bệnh chết cây con sâm Ngọc Linh khá phổ biến là No disease. Dòng thuốc này không chỉ phù hợp với sâm Ngọc Linh mà còn nhiều loại cây thảo dược khác.
Bệnh héo rũ trên sâm Ngọc Linh
Nguyên nhân
– Vi khuẩn Pseudomonas solanacearum Smith, còn được gọi là Ralstonia solanacearum, gây bệnh héo xanh trên sâm Ngọc Linh. Đây là một loại ký sinh trùng phổ biến ở vùng nhiệt đới.
– Vi khuẩn Pseudomonas solanacearum Smith có hình gậy, 1- 3 lông roi mọc một đầu, kích thước 0.4 – 0.8x 0.5µm.

Triệu chứng
– Cây non bị nhiễm bệnh thường xuyên làm cho toàn bộ lá bị héo nhanh, sau đó cây chết nhưng lá vẫn xanh.
– Các cây lớn bị nhiễm bệnh lúc đầu sẽ héo và rũ xuống, sau đó là héo các lá.
Đặc điểm gây hại
– Bệnh héo rũ do vi khuẩn trên cây sâm Ngọc Linh có thể gây hại cho cả cây con và cây giống trong vườn ươm.
– Bệnh gây hại mạnh nhất khi cây đang ở giai đoạn ra nụ – hoa chuẩn bị ra trái hoặc thu hoạch.
– Bệnh héo xanh do vi khuẩn lây lan qua hạt giống cây bị nhiễm bệnh, đất, tàn dư cây bệnh và cỏ dại.
– Vi khuẩn xâm nhập qua miệng các vết thường trên rễ và thân, sau đó tấn công và di chuyển theo các mạch dẫn của cây, làm hỏng các bó mạch và cản trở việc chuyển nước và chất dinh dưỡng của cây, khiến cây dần héo đi.
Thuốc trị
– Đối với một trong các loại bệnh thường gặp ở sâm Ngọc Linh này, thì trên thị trường hiện nay chưa có thuốc trị.
– Bệnh gây hại nặng nếu không được phát hiện kịp thời, có thể lây lan nhanh chóng nhờ nhó, nước, con người,….
– Để phòng bệnh tốt nhất thì phải kết hợp các biện pháp canh tác và luân canh với nhau. Ví dụ như xử lý hạt giống trong nước ấm, sử dụng cây giống khỏe, không bị bệnh, nhổ sạch cỏ dại, để tạo độ thoáng cho vườn trồng,…
Hy vọng qua bài viết trên, sẽ giúp người trồng quản lý bệnh hại trên sâm Ngọc Linh dễ dàng hơn. Để mua thuốc trị bệnh cho sâm, vui lòng liên hệ Công Ty Cổ Phần Cây Sâm Ngọc Linh qua hotline 09 622 41 635.


